پژوهشکده بیمه در چارچوب پیش‌رویدادهای آموزشی و پژوهشی سی‌وسومین همایش ملی و چهاردهمین همایش بین‌المللی بیمه و توسعه، کارگاه آموزشی «چارچوب‌های حقوقی بیمه‌گری هوشمند در عصر تحول دیجیتال» را با هدف بررسی الزامات قانونی و چالش‌های حقوقی فناوری‌های نوین در صنعت بیمه برگزار کرد.
به گزارش اقتصادتهران به نقل از روابط عمومی پژوهشکده بیمه، این کارگاه روز یکشنبه ۲۴ آبان‌ماه ۱۴۰۵ به‌صورت برخط و با حضور محمد فرزان، کارشناس رسمی قوه قضائیه و کارشناس شرکت بیمه دانا، برگزار شد.
در این کارگاه، تأثیر تحول دیجیتال بر فرایندهای بیمه‌ای و ضرورت انطباق توسعه فناوری با الزامات قانونی و حقوق بیمه‌گذاران تشریح شد. فرزان با اشاره به گسترش کاربرد هوش مصنوعی، کلان‌داده‌ها، اینترنت اشیا و پلتفرم‌های دیجیتال در صنعت بیمه، تأکید کرد دیجیتالی‌شدن فرایندهای بیمه‌ای به معنای خروج آن‌ها از چارچوب قوانین و مقررات نیست و فناوری، ماهیت تعهدات و مسئولیت‌های قانونی طرفین قرارداد را از بین نمی‌برد.
بررسی مبانی قانونی، حریم خصوصی و حکمرانی داده
در بخش نخست کارگاه، چارچوب‌های قانونی حاکم بر بیمه‌گری هوشمند، اعتبار حقوقی قراردادها و بیمه‌نامه‌های الکترونیکی، اهمیت ثبت و نگهداری سوابق دیجیتال و ضرورت ایجاد تعادل میان نوآوری و نظارت قانونی تشریح شد. همچنین مبانی حقوقی حفاظت از اطلاعات و حریم خصوصی بیمه‌گذاران با استناد به قوانین مرتبط مورد بررسی قرار گرفت.
مدرس کارگاه، طبقه‌بندی اطلاعات، محدودسازی دسترسی، تأمین امنیت داده‌ها، مدیریت اشتراک‌گذاری اطلاعات و مدیریت رخدادهای امنیتی را از اقدامات ضروری شرکت‌های بیمه برای صیانت از داده‌ها برشمرد.
مسئولیت‌های حقوقی ناشی از هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین
در ادامه، مسئولیت‌های حقوقی ناشی از ورود هوش مصنوعی به فرایندهای بیمه‌گری، از جمله خطاهای الگوریتمی، تبعیض الگوریتمی، نبود شفافیت در تصمیمات هوشمند و واگذاری فرایندها به شرکت‌های فناوری تشریح شد. همچنین نظارت انسانی، ارزیابی مستمر الگوریتم‌ها، شفافیت تصمیمات، تعیین مسئولیت‌ها در قراردادها و ثبت و نگهداری سوابق به‌عنوان راهکارهای کاهش مخاطرات حقوقی مطرح شد.
چالش‌های حقوقی استفاده از فناوری‌های نوین در صدور بیمه‌نامه، ارزیابی و پرداخت خسارت و رسیدگی به اختلافات، از دیگر محورهای کارگاه بود. در این بخش، موضوعاتی مانند احراز هویت در قراردادهای الکترونیکی، اعتبار مستندات دیجیتال، خطای سامانه‌های هوشمند در برآورد خسارت و تعیین مسئولیت شرکت بیمه، کارگزار و ارزیاب مورد توجه قرار گرفت.
تأکید بر حفظ حقوق بیمه‌گذاران در مسیر تحول دیجیتال
فرزان در جمع‌بندی کارگاه، اعتماد بیمه‌گذار، شفافیت و پاسخگویی، امنیت و محرمانگی داده‌ها و مسئولیت‌پذیری حقوقی را اصولی دانست که در گذار از بیمه‌گری سنتی به بیمه‌گری هوشمند باید حفظ شوند. وی تأکید کرد فناوری باید فرایند بیمه‌گری را هوشمندتر کند، نه اینکه حقوق بیمه‌گذار را پیچیده‌تر و دسترسی او به عدالت را دشوارتر سازد.
در پایان، توصیه‌های کاربردی برای مدیران شرکت‌های بیمه، کارشناسان حقوقی، ارزیابان خسارت، نمایندگان و کارگزاران درباره کیفیت مستندسازی، امنیت داده‌ها، بررسی خروجی سامانه‌های هوشمند و اطلاع‌رسانی شفاف درباره شرایط و محدودیت‌های پوشش‌های بیمه‌ای ارائه شد.