تصویر مقایسهای شاخصهای بانک سرمایه میان ۳۰ آبان ۱۴۰۴ و ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ از افزایش قابل توجه ظرفیت تجهیز منابع حکایت دارد.
به گزارش اقتصادتهران، منابع ریالی بانک با افزایشی بیش از ۱۳۵ هزار میلیارد ریال به حدود ۴۰۳ هزار میلیارد ریال رسیده؛ همزمان بدهی بانک به بانک مرکزی حدود ۶۵ هزار میلیارد ریال کاهش یافته و نسبت مطالبات غیرجاری به کل تسهیلات از ۴۷ به ۳۹ درصد رسیده است. کنار هم قرار گرفتن این سه شاخص، تصویری مهمتر از صرف رشد اندازه ترازنامه ارائه میدهد: بانک سرمایه همزمان با توسعه منابع، در برخی نسبتهای کلیدی نیز حرکت اصلاحی داشته است.
اولین عددی که در این جدول جلب توجه میکند، منابع ریالی بانک است. منابع ریالی بانک سرمایه از ۲۷۵ هزار و ۹۷۰ میلیارد ریال در آبان ۱۴۰۴ به حدود ۴۲۳ هزار و ۵۸ میلیارد ریال در شهریور ۱۴۰۵ رسیده است. بنابراین طی دوره مورد بررسی بیش از ۱۳۵ هزار میلیارد ریال به منابع بانک افزوده شده است. این افزایش معادل رشد حدود ۵۰.۲ درصدی است و بهتنهایی نشاندهنده بزرگتر شدن ظرفیت تجهیز منابع بانک محسوب میشود. اما ارزش تحلیلی این آمار زمانی بیشتر میشود که اجزای تشکیلدهنده آن را بررسی کنیم.
موتور اصلی رشد در منابع ریالی
سپردههای دیداری ریالی یکی از برجستهترین اجزای این رشد بوده است. مانده این بخش از ۹۳.۴ هزار میلیارد ریال به ۱۵۳ هزار میلیارد ریال افزایش پیدا کرده است؛ یعنی نزدیک به ۶۰ هزار میلیارد ریال افزایش معادل ۶۴ درصد رشد. این اتفاق از منظر بانکداری قابل توجه است، زیرا سپردههای دیداری معمولاً در مدیریت بهای تمامشده منابع جایگاه ویژهای دارد. در کنار آن، سپردههای سرمایهگذاری ریالی نیز از ۱۷۴.۹ هزار میلیارد ریال به ۲۴۹.۷ هزار میلیارد ریال رسیده است. افزایش بیش از ۷۵ هزار میلیارد ریالی این بخش معادل رشد ۴۲.۸ درصدی است.
بنابراین دو جزء اصلی ریالی، یعنی سپردههای دیداری و سرمایهگذاری، در مجموع حدود ۱۳۵ هزار میلیارد ریال افزایش یافتهاند. همین عدد بهخوبی نشان میدهد موتور اصلی توسعه منابع بانک در این دوره کجا قرار داشته است.
یک شاخص مهم؛ کاهش اتکا به بانک مرکزی
در کنار افزایش منابع، تحول مهم دیگری نیز در ارقام دیده میشود. بدهی بانک سرمایه به بانک مرکزی از حدود ۲۵۰.۷ هزار میلیارد ریال در آبان ۱۴۰۴ به ۱۸۶ هزار میلیارد ریال در شهریور ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی ۶۵ هزار میلیارد ریال کاهش، معادل ۲۶ درصد.
کنار هم گذاشتن این دو عدد، شاید یکی از قویترین بخشهای گزارش مدیریتی بانک باشد. از یک سو منابع ریالی حدود ۵۳ درصد بزرگتر شده و از سوی دیگر، مانده بدهی به بانک مرکزی بیش از یک چهارم کاهش یافته است. این همزمانی از منظر مدیریت ترازنامه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان میدهد توسعه پایه منابع با حرکت در جهت کاهش اتکا به منابع بانک مرکزی همراه شده است.
به بیان دیگر، فاصله میان منابع کل بانک و بدهی به بانک مرکزی که در آبان ۱۴۰۴ حدود ۸۵.۵ هزار میلیارد ریال بود، در شهریور ۱۴۰۵ به ۲۸۷.۶ هزار میلیارد ریال رسیده است. این تغییر، یکی از اعداد بسیار قابل توجه این گزارش است.
هشت درصد بهبود در نسبت مطالبات غیرجاری
در سمت کیفیت داراییها نیز یک علامت مهم دیده میشود. نسبت مطالبات غیرجاری به کل تسهیلات اعطایی که در مقطع آبان برابر ۴۷ درصد گزارش شده بود، در شهریور ۱۴۰۵ به ۳۹ درصد رسیده است؛ یعنی هشت درصد بهبود در این نسبت.
در بانکداری، افزایش منابع زمانی ارزشمندتر میشود که همزمان کیفیت دارایی و مدیریت مطالبات نیز مورد توجه قرار گیرد.از این منظر، قرار گرفتن کاهش نسبت مطالبات غیرجاری در کنار رشد منابع میتواند نشاندهنده حرکت همزمان در دو سوی ترازنامه باشد.
طبیعتاً برای تحلیل کامل کیفیت داراییها باید مانده تسهیلات، حجم ریالی مطالبات غیرجاری و جزئیات وصول مطالبات نیز بررسی شود، اما در سطح نسبت اعلامشده، حرکت از ۴۷ به ۳۹ درصد یک تغییر قابل توجه محسوب میشود.
سپرده قانونی؛ متناسب با بزرگتر شدن مقیاس منابع
سپرده قانونی بانک نیز از ۳۶.۴ هزار میلیارد ریال به ۶۰.۳ هزار میلیارد ریال رسیده که معادل افزایش ۶۵.۶ درصدی است. این رقم را باید در متن رشد منابع و ترکیب سپردهها تحلیل کرد و نه بهصورت منفرد. افزایش حجم سپردههای مشمول ذخیره قانونی طبیعتاً بر مانده این حساب اثرگذار است و رشد آن در کنار افزایش منابع ریالی، با بزرگتر شدن مقیاس عملیات تجهیز منابع بانک قابل بررسی است.
از «افزایش منابع» تا «تقویت ساختار منابع«
مجموع این اعداد تصویری فراتر از رشد ساده منابع ارائه میدهد. در فاصله دو مقطع مورد بررسی منابع ریالی بانک سرمایه ۱۴۷ هزار میلیارد ریال افزایش یافته، سپردههای دیداری نزدیک به ۶۰ هزار میلیارد ریال رشد کرده، سپردههای سرمایهگذاری ریالی حدود ۷۵ هزار میلیارد ریال افزایش یافته، بدهی به بانک مرکزی حدود ۶۵ هزار میلیارد ریال کاهش پیدا کرده و نسبت مطالبات غیرجاری نیز هشت درصد بهبود یافته است.
بنابراین مهمترین روایت این آمار را میتوان در یک عبارت خلاصه کرد: بزرگتر شدن پایه منابع، همراه با بهبود برخی از نسبتهای مهم ترازنامهای.
برای بانک سرمایه، ادامه این مسیر میتواند مرحله بعدی را نیز تعریف کند؛ یعنی تبدیل رشد کمی منابع به منابع پایدارتر و کمهزینهتر، استفاده مؤثرتر از ظرفیت ایجادشده برای توسعه درآمدهای عملیاتی و تداوم روند بهبود کیفیت داراییها.