افزایش روزانه قیمت ها با نافرمانی دامداران و صنایع لبنی

اقتصادتهرن: شهروندان در حالی به طور روزانه شاهد افزایش قیمت محصولات لبنی به ویژه شیر و ماست هستند که دامداران و صنایع لبنی با سرپیچی از نرخ های اعلامی ستاد تنظیم بازار، قیمت ها را افزایش داده و هر یک دیگری را مسئول این گرانی ها می داند.

به گزارش ایرنا، مدتی است که قیمت محصولات لبنی پا را از نرخ های اعلامی دولت فراتر نهاده و با قیمت های بسیار بالاتر به بازار عرضه می شود؛ شرایط به گونه ای شده که نرخ ها هفتگی تغییر می کند؛ واحدهای صنفی در برابر اعتراض شهروندان، کارخانجات را مسبب این افزایش می دانند.

واحدهای صنفی و فروشگاهی می گویند، وقتی کارخانه نرخ را افزایش داده، چاره ای جز فروش با قیمت بالاتر نداریم اما سراغ کارخانجات لبنی که می رویم، دامداران را مشکل اصلی دانسته و می گویند که آنها شیر خام را با قیمتی بالاتر از نرخ مصوب به کارخانه ها می فروشند.

حال این سوال پیش می آید چه کسانی مسئول گرانی روزانه لبنیات هستند و چرا با وجود ممنوعیت صادرات شیرخشک و نیز تامین نهاده های دامی همچون کنجاله سویا، جو و ذرت از سوی دولت آن هم با نرخ ارز رسمی، دست اندرکاران تولید شیرخام و محصولات لبنی به بهانه افزایش هزینه های تولید روزانه و هفتگی قیمت ها را تغییر می دهند.

جالب این است که صنایع بزرگ و صاحب نام لبنی که خود صادرکنندگان عمده این محصولات به سایر کشورها هستند، گوی سبقت گرانی را از دیگر هم صنفان خود ربوده اند یعنی هم از تغییرات نرخ ارز در حوزه صادرات سود می برند و هم به بهانه نوسان ارز، نرخ ها را برای مصرف کنندگان داخلی افزایش می دهند.

شرایط در بازار محصولات لبنی به گونه ای پیش رفته که هر کارخانه و برندی محصولات خود را به قیمت های دلخواه عرضه می کند و همین امر بر سردرگمی مردم و بی نظمی بازار افزوده است.

واحدهای صنفی و خرده فروشی ها نیز به تغییرات مدوام قیمت لبنیات معترضند و می گویند، افزایش مستمر قیمت ها سبب شده بسیاری از اقشار ضعیف جامعه شیر و لبنیات را از سبد مصرف خود حذف یا کم کنند که این امر در فروش روزانه آنها نیز تاثیرگذار است.

 افزایشی که صنایع لبنی را راضی نکرد

پیش از این صنعت دامداری کشور به ثابت ماندن قیمت شیرخام طی چهارسال و پایین بودن قیمت خرید کارخانجات لبنی و افزایش هزینه های تولید در این سالها معترض بود؛ در سال ۹۳ تا مرداد امسال در حالی که نرخ مصوب شیرخام ۱۴۴۰ تومان بود، این محصول بین ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ تومان از دامداران خریداری می شد که زیان آنها را به دنبال داشت و دامداران همواره خواهان افزایش نرخ خرید شیرخام در دولت بودند و می گفتند کارخانجات لبنی شیر را با نرخ هایی پایین تر از نرخ مصوب دولت از آنها می خرند.

در همان زمان و با وجود اینکه صنایع لبنی کشور شیرخام را پایین تر از نرخ مصوب ستاد تنظیم بازار از دامداران می خریدند، آنها نیز از افزایش هزینه های تولید گله مند بودند و بدون اجازه ستاد تنظیم بازار، هر ساله قیمت محصولات لبنی را در مراحل و به بهانه های مختلف افزایش می دادند.

آمارها نشان می دهد در سال ۱۳۹۳ که قیمت خرید شیرخام ۱۴۴۰ تومان بود، بهای هر لیتر شیر پاستوریزه ۲۵۰۰ تومان و ماست پاستوریزه ۲۷۰۰ تومان بود اما امروز که بهای خرید شیرخام به ۱۵۷۰ تومان رسیده، نرخ هر لیتر شیر پاستوریزه ۴۰۰۰ تا ۵۵۰۰ تومان و ماست پاستوریزه بیش از ۱۰ هزار تومان است.

این در حالیست که طبق آمار سالهای ۹۰ و ۹۲ قیمت هر لیتر شیر پاستوریزه به ترتیب ۱۱۵۶ و ۲۳۵۰ تومان و ماست پاستوریزه حدود ۱۳۰۰ و ۲۵۰۰ تومان بود.

در نهایت ستاد تنظیم بازار در مرداد امسال قیمت مصوب هر کیلوگرم شیرخام را ۱۵۷۰ تومان تعیین کرد تا از دامداران حمایت شود جالب اینجاست که اکنون دامداران هر کیلوگرم شیرخام را با قیمت هایی بیش از نرخ مصوب یعنی نزدیک ۲۱۰۰ تومان به کارخانجات می فروشند.

در واقع با اعمال نشدن نرخ مصوب شیرخام و دعوای مصلحتی دامداران و کارخانجات، صنایع به طور مجدد به شکل خودسرانه اقدام به افزایش قیمت لبنیات کرده اند.

طبق تصمیم ستاد تنظیم بازار باید قیمت شیرکم چرب (۱٫۵درصد) ۲۹۵۰ تومان، شیر نیم چرب (۲ درصد) ۳۰۵۰ تومان، شیر پرچرب (۳ درصد) ۳۲۵۰ تومان، شیرکامل (۳٫۵ درصد) ۳۳۰۰ تومان، شیر ۹۰۰ گرمی نایلونی (۱٫۵ درصد) ۲۲۰۰ تومان، شیر استریل تتراپک (۱٫۵ درصد) ۳۵۰۰ تومان، شیر استریل تتراپک (۳ درصد) ۳۷۰۰ تومان باشد.

همچنین باید قیمت ماست دبه ای ۲٫۵ کیلوگرم کم چرب ۹۵۰۰ تومان، ماست دبه ای ۲٫۵ کیلوگرم پرچرب ۱۰ هزارتومان، ماست ۹۰۰ گرمی (۱٫۵ درصد) ۳۸۰۰ تومان، ماست ۹۰۰ گرمی پرچرب ۴ هزار تومان، شیر UF ۴۰۰ گرمی ۵۷۰۰ تومان، پنیر تتراپک ۲۱۰ گرمی ۳۴۰۰ تومان و پنیر تتراپک ۵۲۰ گرمی ۸ هزار تومان باشد و کارخانجات لبنی ملزم به رعایت این نرخ ها هستند.

براساس تصمیم دولت قیمت محصولات لبنی در استان ها براساس میانگین قیمت خرید شیرخام توسط واحدهای تولیدی و مطابق تصمیم کارگروه تنظیم بازار استان در سقف قیمت های ابلاغی تعیین می شود.

مشکل از تولید نیست

آمارهای وزارت جهادکشاورزی تایید می کند که کشور از نظر تولید محصولات لبنی خودکفاست؛ سالانه نزدیک ۱۰ میلیون تن شیرخام در کشور تولید می شود که بخش عمده آن به مصرف کارخانجات لبنی می رسد بنابراین کشور نه تنها کمبودی در زمینه تولید فرآورده های لبنی ندارد بلکه هر ساله مازاد این محصول صادر می شود.

بر اساس آمارها، در سال ۹۵ بیش از ۸۵۰ هزارتن انواع فراورده های لبنی در قالب ۳۰ نوع محصول از جمله پنیر، خامه، دوغ، ماست و شیر به کشورهای هدف صادر شد که این میزان صادرات، سال گذشته نیز تداوم یافت.

امسال نیز به دلیل نوسان نرخ ارز و سود صادرکنندگان، صنایع لبنی اقدام به افزایش حجم صادرات محصولات لبنی کرده اند بنابراین کمبودی در تولید این محصولات نیست.

کاوه زرگران دبیر انجمن صنایع غذایی ایران می گوید در سال ۹۶ لبنیات با صادراتی به ارزش بیش از ۷۰۰ میلیون دلار سهمی ۲۵ درصدی از صادرات صنایع غذایی کشور را داشت و پیشتاز صادرات در میان گروه های صنایع غذایی بود.

 گلایه شهروندان از افزایش قیمت ها

در گزارش میدانی خبرنگار ایرنا از گلایه شهروندان از تغییر مداوم نرخ لبنیات حکایت دارد؛ آقای م – ح ساکن تهران می گوید: هر هفته قیمت ها تغییر می کند؛ برای نمونه یک دبه ماست پرچرب ۲٫۵ لیتری که باید ۱۰ هزار تومان باشد، بیش از ۱۴ هزار تومان و شیر پرچرب که ۳۲۵۰ تومان است، با قیمت ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ هزار تومان به فروش می رسد.

وی توضیح داد: البته نرخ هر کارخانه با دیگری متفاوت است اما به طور کلی در طول یک هفته ۴۵۰۰ تومان هر دبه ماست افزایش قیمت داشته است.

خانم شاهرخ ساکن منطقه حکیمیه تهران نیز می گوید: دو فرزند مدرسه ای دارم که هر روز باید برایشان شیر تهیه کنم؛ با گران شدن انواع محصولات لبنی، مصرف برخی اقلام غیرضروری را کاهش داده ایم اما دیگر نمی توان شیر و ماست را از سبد خرید خانواده حذف کرد بنابراین مصرف آنها را به جای روزانه به دو یا سه بار در هفته رسانده ایم.