با حضور رئیسجمهور، روز شنبه (۲۵ بهمن) دو سند مهم پروژه راهآهن رشت – آستارا امضا و روند عملیاتی شدن مسیر ۱۶۲ کیلومتری آغاز میشود.
به گزارش مهر، پس از سالها انتظار و پیچیدگیهای فنی، مالی و حقوقی، پروژه راهآهن رشت – آستارا، که حلقه مفقوده کریدور بینالمللی شمال–جنوب محسوب میشود، به مرحله اجرای عملیاتی نزدیک شده و عملیات ساخت این مسیر ۱۶۲ کیلومتری در دو ماه آینده آغاز خواهد شد.
راهآهن رشت – آستارا با طول ۱۶۲ کیلومتر و ۹ ایستگاه، ایران را به شبکه ریلی قفقاز، روسیه و اروپا متصل میکند و در آستانه تحولی مهم قرار دارد. این مسیر نقش کلیدی در تکمیل کریدور شمال – جنوب و کاهش زمان و هزینه حمل کالا از جنوب آسیا به روسیه و اروپا ایفا میکند.
کارشناسان پیشبینی میکنند بهرهبرداری از این مسیر میتواند زمان حمل کالا از بمبئی به مسکو را از ۴۵ روز به ۲۱ روز کاهش داده و هزینه حمل را تا ۳۰ درصد کاهش دهد.
این پروژه که سالها به دلیل تملک اراضی، مذاکرات فنی و مالی با طرف روسی و نهاییسازی قراردادها به تأخیر افتاده بود، اکنون وارد مرحله نهایی فازبندی شده است. در نشست اخیر سهجانبه ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان در باکو، نقشه راه فازبندی پروژه طی سه ماه آینده نهایی خواهد شد و هدف مشترک، تضمین حمل سالانه ۱۵ میلیون تن بار از این مسیر اعلام شده است.
تأمین مالی پروژه با وام ۱.۶ میلیارد یورویی از روسیه با نرخ بهره ۳ درصد در دستور کار است که ۱۵ درصد آن سهم ایران است. علاوه بر این، پیشرفتهای قابل توجه در تملک اراضی مسیر، شرایط اجرای پروژه را به شکل عملیاتی آماده کرده است؛ تا پایان دیماه ۱۴۰۴، حدود ۱۱۲ کیلومتر از اراضی تملک شده و عملیات اجرایی در بیش از ۳۰ کیلومتر آغاز شده است.
راهآهن رشت – آستارا، علاوه بر کوتاه کردن مسیر ترانزیتی جنوب–شمال، به عنوان اهرم استراتژیک دیپلماسی کریدوری ایران عمل میکند. اتصال بنادر جنوبی کشور از جمله چابهار و بندرعباس به شبکه ریلی منطقه، امکان افزایش سهم ایران در ترانزیت منطقهای و همکاری با کشورهای کلیدی مانند روسیه و هند را فراهم میکند و در شرایط تحریمها، تابآوری لجستیکی و اقتصادی کشور را تقویت مینماید.
با وجود پیشرفتها، برخی چالشها و ابهامات فنی همچنان وجود دارد. اختلافات در طراحی ایستگاهها و زمان دقیق امضای قرارداد اجرایی با شرکت روسی باید در ماههای آتی برطرف شود تا آغاز عملیات اجرایی بدون وقفه دنبال شود.