اقتصادتهران: ایران که تا چند سال پیش با معضل قطع گاز بخش خانگی، صنایع و پتروشیمی مواجه بود، اکنون به پشتوانه توسعه پارس جنوبی و افزایش تولید گاز ضمن رفع نیاز داخل، آماده نقش آفرینی بیشتر در صادرات گاز و کسب سهم بیشتر از بازارهای جهانی است.
به گزارش ایرنا، تا پیش از استقرار دولت یازدهم، معضل کمبود گاز گریبان بخش خانگی و صنعتی را در روزهای سرد سال می گرفت بطوری که شاهد قطع گاز در مناطق سردسیر و قطع گاز صنایع بزرگ و پتروشیمی ها بودیم، اما پس از تمرکز بر توسعه پارس جنوبی، میزان تولید گاز کشور افزایش یافت و معضل کمبود گاز رنگ باخت.
مجموع تولید روزانه گاز کشور امروز به بیش از ۸۰۰ میلیون مترمکعب در روز رسیده که فراتر از نیاز داخلی است و حتی امکان برآورده کردن حجم قابل توجهی از نیاز کشورهای همسایه به گاز را نیز دارد.
پیش بینی می شود با راه اندازی همه فازهای پارس جنوبی، تولید گاز کشور به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش پیدا کند که این موضوع مصرف کنندگان بزرگ گاز مانند اروپا و شبه قاره هند را به تکاپو انداخته تا بخشی از نیاز خود را از طریق ایران تامین کنند.
تولید گاز از ۱۰ فاز نخست پارس جنوبی در سال ۱۳۹۲ نزدیک به ۲۸۵ میلیون مترمکعب بود که پس از روی کار آمدن دولت یازدهم و شتاب در روند توسعه این میدان، حجم تولید گاز از این میدان مشترک افزایش قابل توجهی یافت.
اکنون تولید گاز از این میدان از روزانه ۶۰۰ میلیون مترمکعب فراتر رفته که علاوه بر رفع نیاز داخل، باعث پیشی گرفتن از قطر در برداشت از این میدان نیز شده است.
بر اساس گزارش سالانه شرکت بریتیشپترولیوم (BP) در پایان سال ۲۰۱۷ میلادی، ایران از نظر حجم ذخایر گاز با دارا بودن ۳۳٫۲۰۰ تریلیون مترمکعب گاز پس از روسیه در مقام دوم جهان قرار دارد و سهمی معادل ۱۷٫۲ درصد از ذخایر گازی را به خود اختصاص داده است.
همچنین ایران با تولید سالانه ۲۲۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون مترمکعب گاز پس از آمریکا و روسیه در رتبه سوم کشورهای تولیدکننده گاز جهان قرار دارد و در این زمینه سهم ۶,۱ درصدی را از آن خود کرده است.
ایران اکنون حدود ۱٫۵ درصد بازار جهانی صادرات گاز را در اختیار دارد، اما با توجه به ذخایر عظیم گازی و موقعیت استراتژیک، توان افزایش سهم خود در بازارهای منطقه ای و بین المللی گاز را دارد.
تهران تلاش می کند با بسترسازی برای صادرات گاز، سهم خود از بازار جهانی گاز را به حداقل ۱۰ درصد افزایش دهد.
بر این اساس، صادرات روزانه ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز در برنامه ششم توسعه هدف گذاری شده که البته اولویت بازار صادراتی گاز ایران، کشورهای همسایه است.
مقصد بعدی صادرات گاز قاره اروپاست؛ پس از افزایش تولید گاز کشور، امکان صادرات سالانه ۳۰ میلیارد مترمکعب گاز به اروپا وجود خواهد داشت، بر این اساس، ایران در نظر دارد در بلند مدت، سهمی از بازار انرژی این قاره را در اختیار بگیرد.
با وجود برخورداری کشورمان از بزرگترین ذخایر گازی دنیا تاکنون به دلیل کمبود تولید در داخل، تحریم و وجود مشکل در مناسبات بین المللی، ایران نتوانسته آنگونه که شایسته است اقدام به صادرات گاز کند.
خط لوله و ال.ان.جی (گاز طبیعی مایع شده) مهم ترین روش های صادرات گاز هستند که ایران تاکنون موفق به صادرات از طریق خط لوله شده است.
صادرات از طریق ال.ان.جی به تاسیسات و فناوری های پیشرفته ای نیاز دارد که در انحصار کشورهای محدودی است که به علت تحریم تاکنون نتوانسته ایم به آنها دسترسی پیدا کنیم.
مهم ترین بازارهای صادرات گاز ایران اکنون ترکیه و عراق هستند؛ جمهوری آذربایجان و ارمنستان نیز حجم اندکی گاز خریداری می کنند.
اکنون روزانه بطور میانگین ۳۰ میلیون مترمکعب گاز به ترکیه صادر می شود، میزان متوسط صادرات گاز به عراق نیز روزانه ۱۵ میلیون مترمکعب است که بر اساس توافقات انجام شده در سال های آتی به روزانه ۴۰ میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت.
میانگین صادرات گاز ایران به ارمنستان یک میلیون مترمکعب در روز است که در ازای آن برق دریافت می کنیم.
دو شیوه صادرات گاز به جمهوری آذربایجان انجام می شود؛ در شیوه نخست، حدود یک میلیون مترمکعب گاز از جمهوری آذربایجان به منطقه خودمختار نخجوان معاوضه (سوآپ) می شود و در شیوه دوم، یک شرکت ایرانی در ترکمنستان گاز را خریداری کرده و در جمهوری آذربایجان به میزان ۶ میلیون مترمکعب در روز میفروشد که البته اکنون متوقف است.